{"id":1853,"date":"2025-04-11T19:18:04","date_gmt":"2025-04-11T17:18:04","guid":{"rendered":"https:\/\/szczutowo.pl\/?p=1853"},"modified":"2025-04-11T19:18:04","modified_gmt":"2025-04-11T17:18:04","slug":"pryszczyca-podstawowe-informacje-oraz-zalecenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szczutowo.pl\/?p=1853","title":{"rendered":"Pryszczyca – podstawowe informacje oraz zalecenia"},"content":{"rendered":"\n

Co to jest pryszczyca?<\/h3>\n

Pryszczyca (Foot and mouth disease – FMD) jest zaka\u017an\u0105 i wysoce zara\u017aliw\u0105 chorob\u0105 wirusow\u0105 zwierz\u0105t parzystokopytnych domowych oraz dzikich. Choruj\u0105 najcz\u0119\u015bciej krowy, \u015bwinie, kozy, owce. \u00a0Wirus, kt\u00f3ry jest wysoce zaka\u017any dla zwierz\u0105t, charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 odporno\u015bci\u0105 w \u015brodowisku i \u0142atwo szerzy si\u0119 niezale\u017cnie od warunk\u00f3w atmosferycznych.\u00a0 Kraje, w kt\u00f3rych wyst\u0105pi FMD, nara\u017cone s\u0105 na bardzo du\u017ce straty ekonomiczne w przemy\u015ble mi\u0119snym oraz hodowli, a tak\u017ce obowi\u0105zkow\u0105 likwidacj\u0119 stad, w kt\u00f3rych stwierdzono zaka\u017cenie.<\/p>\n

Polska jest uznana za kraj urz\u0119dowo wolny od tej choroby przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 ds. Zdrowia Zwierz\u0105t (WOAH). Ostatni potwierdzony przypadek pryszczycy u zwierz\u0105t w Polsce odnotowano 54 lata temu (w 1971 r.).<\/p>\n

Czy pryszczyca jest gro\u017ana dla ludzi?<\/h3>\n

Ludzie mog\u0105 ulec zaka\u017ceniu, ale zachorowania u ludzi wyst\u0119puj\u0105 sporadycznie, a ich przebieg jest \u0142agodny. Ludzie zara\u017caj\u0105 si\u0119 w wyniku bezpo\u015bredniego kontaktu z chorym zwierz\u0119ciem wydalaj\u0105cym wirusa, jak r\u00f3wnie\u017c spo\u017cywaj\u0105c surowe ska\u017cone patogenem mi\u0119so , zawieraj\u0105ce wirusy niepasteryzowane mleko i niepasteryzowane przetwory mleczne.<\/p>\n

Choroba nie zagra\u017ca \u017cyciu ludzi i nie powoduje powa\u017cnych powik\u0142a\u0144.<\/strong><\/p>\n

Okres inkubacji zaka\u017cenia u ludzi wynosi 2-12 dni, \u015brednio 3-4 dni. Objawy obejmuj\u0105 zmiany p\u0119cherzykowe na b\u0142onach \u015bluzowych jamy ustnej, na sk\u00f3rze d\u0142oni\/stopach, ale tak\u017ce gor\u0105czk\u0119, b\u00f3l gard\u0142a, b\u00f3le g\u0142owy. Przebieg choroby jest \u0142agodny i ko\u0144czy si\u0119 wyzdrowieniem w ci\u0105gu 1-2 tygodni. Nie zg\u0142oszono przypadk\u00f3w przenoszenia si\u0119 choroby z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka.<\/p>\n

U ludzi, w szczeg\u00f3lno\u015bci u dzieci, objawy choroby mog\u0105 by\u0107 podobne do wirusowej choroby d\u0142oni, st\u00f3p i ust (zwanej te\u017c\u00a0chorob\u0105 bosto\u0144sk\u0105 lub enterowirusowym p\u0119cherzykowym zapaleniem jamy ustnej d\u0142oni, st\u00f3p i ust<\/a>).<\/p>\n

Czy pryszczyca u ludzi jest w Polsce obj\u0119ta obowi\u0105zkiem zg\u0142aszania?<\/h3>\n

W Polsce zg\u0142aszanie przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 na pryszczyc\u0119 u ludzi jest obowi\u0105zkowe na podstawie przepis\u00f3w ustawy z dnia z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka\u017ce\u0144 i chor\u00f3b zaka\u017anych u ludzi[1] oraz wydanym na jej podstawie rozporz\u0105dzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 grudnia 2019 r. w sprawie zg\u0142aszania podejrze\u0144 i rozpozna\u0144 zaka\u017ce\u0144, chor\u00f3b zaka\u017anych oraz zgon\u00f3w z ich powodu[2].<\/p>\n

Jak si\u0119 chroni\u0107?<\/h3>\n

Zapobieganie pryszczycy polega na weterynaryjnym monitoringu biernym i czynnym zdrowia populacji byd\u0142a i \u015bwi\u0144 oraz zwalczaniu ognisk choroby w przypadku jej wyst\u0105pienia poprzez eliminacj\u0119 zaka\u017conych zwierz\u0105t.<\/p>\n

Prowadzi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadz\u00f3r epidemiologiczny w \u015brodowisku os\u00f3b nara\u017conych na zaka\u017cenie wirusem pryszczycy. W przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w choroby nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza.<\/p>\n

Indywidualna profilaktyka polega na stosowaniu \u015brodk\u00f3w ochrony osobistej oraz wzmo\u017conej higieny podczas kontaktu ze \u017ar\u00f3d\u0142ami zaka\u017cenia, co obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n